SAAT 09.05’TE DURAN ZAMAN, 88 YILDIR SUSMAYAN BİR MİLLETİN YÜREĞİ

10 Kasım 1938 – 10 Kasım 2026

Bazı insanlar ölür, hatıraları kalır. Bazı insanlar ise aramızdan ayrıldıkları gün, bir milletin hafızasında sonsuzluğa yürür. Mustafa Kemal Atatürk, işte o insanlardan biridir.

Yarın saatler 09.05’i gösterdiğinde yine sirenler çalacak. Fabrikalarda makineler susacak, caddelerde otomobiller duracak, okullarda çocuklar saygı duruşuna geçecek.

Ve milyonlarca insan, 88 yıl önce Dolmabahçe Sarayı’nda duran bir kalbin ardından aynı hüzünde buluşacak.

Oysa 10 Kasım, yalnızca bir ölümün yıl dönümü değildir.

10 Kasım; bir milletin nereden geldiğini, hangi bedelleri ödeyerek bugünlere ulaştığını ve geleceğe hangi sorumlulukları taşıdığını yeniden düşünme günüdür.

BİR MİLLETİN KADERİNİ DEĞİŞTİREN ASKER

Mustafa Kemal, yalnızca cephelerde zafer kazanmış bir komutan değildi.

O, savaş meydanlarında kazandığı askerî başarıları, milletinin bağımsızlığını ve egemenliğini esas alan yeni bir devletin kuruluşuyla tamamlayan tarihî bir şahsiyetti.

Çanakkale’de askerleriyle aynı tehlikeyi paylaşan komutan, Sakarya’da milletinin direnişine önderlik eden Başkomutan, Büyük Taarruz’da bağımsızlığın yolunu açan askerdi.

Ancak onun tarihî mirası yalnızca savaş meydanlarından ibaret değildi.

Çünkü o, bir milletin gerçek bağımsızlığının yalnızca sınırlarını korumakla değil; eğitimde, bilimde, hukukta, ekonomide ve toplumsal yaşamda kendi geleceğini belirleyebilmesiyle mümkün olacağını biliyordu.

Bu nedenle Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim değişikliği değil, bir milletin kendi kaderine sahip çıkma iradesiydi.

BİR ASKERİN GÖZÜNDEN ATATÜRK

Bizler için Atatürk’ün asker kimliğinin ayrı bir anlamı vardır.

Askerlik mesleğini yaşamış, yıllarını kışlalarda, hudutlarda, karargâhlarda ve görev yerlerinde geçirmiş insanlar bilirler:

Bir üniformanın ağırlığı, üzerindeki kumaşın ağırlığı değildir.

O üniforma; sorumluluktur, fedakârlıktır, gerektiğinde sevdiklerinden uzak kalmaktır.

Bir bayram sabahını evladından ayrı geçirmek, bir kış gecesini hudut nöbetinde karşılamak, bir görev emriyle hayatının bütün planlarını değiştirmektir.

Atatürk’ün askerî mirasını anlamak, yalnızca kazandığı muharebeleri hatırlamak değildir.

Onun akla, bilime, disipline, liyakate ve sorumluluğa verdiği önemi de anlamaktır.

Çünkü güçlü bir ordunun temelinde yalnızca silahlar değil, iyi yetişmiş insanlar ve sağlam kurumlar vardır.

Subayından astsubayına, uzman erbaşından erbaş ve erine kadar her asker, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ortak sorumluluğunun bir parçasıdır.

Bu sorumluluğun merkezinde ise kişilere değil, millete ve vatana hizmet anlayışı bulunur.

88 YIL SONRA KENDİMİZE SORMAMIZ GEREKEN SORU

Aradan 88 yıl geçti.

Dünya değişti. Sınırlar, teknolojiler, toplumlar ve yaşam biçimleri değişti.

Ancak bazı sorular hâlâ güncelliğini koruyor.

Cumhuriyet’in kurucu değerlerini gelecek kuşaklara yeterince anlatabiliyor muyuz?

Çocuklarımıza yalnızca Atatürk’ün doğum ve ölüm tarihlerini mi öğretiyoruz, yoksa onun düşünce dünyasını da tanıtıyor muyuz?

Bağımsızlığın, hukukun üstünlüğünün, eğitimin, bilimin ve yurttaşlık bilincinin neden önemli olduğunu yeterince kavrayabiliyor muyuz?

Ve belki de en önemlisi:

Atatürk’ü anmakla, onun bıraktığı tarihî mirası anlamak arasındaki farkı görebiliyor muyuz?

Bir insanı sevmek, onun fotoğrafını duvara asmakla başlayabilir.

Ama onun düşüncelerini anlamak, hayatı boyunca savunduğu ilkeleri araştırmak ve bu mirası eleştirel bir bilinçle gelecek kuşaklara aktarmak çok daha büyük bir sorumluluktur.

Atatürk’ün hatırasına gösterilecek saygının en kalıcı biçimlerinden biri de budur.

BİR MİLLETİN HAFIZASINDA YAŞAMAK

10 Kasım sabahlarında beni en çok etkileyen görüntülerden biri, henüz hayatın bütün zorluklarını tanımamış küçücük çocukların saygı duruşudur.

Belki o çocukların bazıları Çanakkale’yi henüz tam olarak bilmiyor.

Belki Sakarya Meydan Muharebesi’nin ne anlama geldiğini, Büyük Taarruz’un hangi şartlarda gerçekleştirildiğini henüz öğrenmedi.

Ama büyüdükçe anlayacaklar.

Bir zamanlar bu topraklarda bağımsızlık için büyük fedakârlıklar yapıldığını, Cumhuriyet’in kolay kurulmadığını ve bugün sahip oldukları hakların uzun bir tarihî mücadelenin ürünü olduğunu öğrenecekler.

İşte bu nedenle tarihî hafıza önemlidir.

Çünkü geçmişini bilmeyen toplumlar, bugün sahip olduklarının değerini anlamakta zorlanabilirler.

Atatürk’ü gelecek kuşaklara anlatmak; onu erişilemez bir hatıraya dönüştürmek değil, kararlarını, başarılarını, karşılaştığı güçlükleri ve yaşadığı dönemin koşullarını bütün yönleriyle öğretmektir.

SAAT 09.05’TE…

Yarın yine saatler 09.05’i gösterecek.

Bir anne çocuğunun elini tutacak.

Bir öğretmen öğrencileriyle birlikte başını öne eğecek.

Bir işçi çalıştığı tezgâhın başında duracak.

Bir asker, üniformasının içinde sessizce saygı duruşuna geçecek.

Belki yaşlı bir emekli astsubay, yıllarını verdiği ordusunu, silah arkadaşlarını, nöbet tuttuğu hudutları hatırlayacak.

Belki gözleri dolacak.

Çünkü bazı hatıralar kelimelere sığmaz.

Ve o bir dakikalık sessizlikte, herkes kendi yüreğinde başka bir şey hissedecek.

Kimisi minneti, kimisi hüznü, kimisi geçmişin acılarını, kimisi de yarınlara dair umudu…

Fakat hepimizin ortak hafızasında bir isim bulunacak:

Mustafa Kemal Atatürk.

SON SÖZ: BİR DAKİKALIK SESSİZLİKTEN BİR ÖMÜRLÜK SORUMLULUĞA

Büyük insanları anmak önemlidir.

Ancak onların bıraktıkları mirası koruyup geliştirmek, anma törenlerinden çok daha uzun soluklu bir çaba gerektirir.

Cumhuriyet’i anlamak; farklı düşüncelere saygı duymayı, ortak yaşamın hukukunu korumayı, bilime ve eğitime değer vermeyi, ülkenin geleceği için sorumluluk üstlenmeyi de gerektirir.

Atatürk’ün hayatı, bir milletin en zor şartlarda bile geleceğini değiştirebileceğinin tarihî örneklerinden biridir.

Bugün bize düşen, o tarihin yalnızca gururunu taşımak değil, ondan dersler çıkarabilmektir.

Çünkü bir millete bırakılabilecek en büyük miraslardan biri, kendi geleceğini özgürce kurabilme imkânıdır.

Ve şimdi, aramızdan ayrılışının 88. yılında, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü saygıyla, minnetle ve özlemle anıyorum.

Silah arkadaşlarını, Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını ve bu vatan uğruna hayatını kaybedenleri de rahmet ve şükranla yâd ediyorum.

Rahat uyu Atam.

Seni yalnızca saat 09.05’te değil, bu ülkenin geçmişini ve geleceğini düşündüğümüz her an hatırlamak, hepimizin ortak sorumluluğudur.

10 Kasım 2026 – Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 88. yıl dönümü